Je ontdekt in deze les hoe je effectief samenwerkt binnen een team. Je leert welke rollen er bestaan, hoe je afspraken maakt en hoe je verantwoordelijkheid neemt in een team. Je gaat actief aan de slag met opdrachten binnen en buiten de school. Door samen te werken aan challenges in Rotterdam ervaar je hoe communicatie, vertrouwen en taakverdeling invloed hebben op het eindresultaat. Alles wat je leert sluit direct aan op het project en op hoe je later in het creatieve werkveld samenwerkt.
Na deze les kun je:
Uitleggen welke teamrollen er zijn en welke rol bij jou past.
Samenwerken binnen een team door duidelijke afspraken te maken.
Effectief communiceren tijdens groepsopdrachten.
Verantwoordelijkheid nemen voor jouw rol binnen een team.
Reflecteren op jouw bijdrage aan een groepsproces.
Samenwerken toepassen in een realistische opdracht buiten de schoolomgeving.
Je werkt in teams van 4-6 studenten. Je voert verschillende samenwerkingsopdrachten uit, zowel op school als in de stad. Je gebruikt je eigen team rol om bij te dragen aan het
groepsresultaat. De opdrachten zijn actief, afwisselend en sluiten aan bij hoe je in de creatieve sector samenwerkt.
In een creatieve studio werk je bijna nooit alleen. Je werkt samen met ontwerpers, opdrachtgevers, fotografen, developers, producenten en andere makers. Goed samenwerken betekent niet dat iedereen hetzelfde doet. Juist niet: een goed team gebruikt de verschillende kwaliteiten van de mensen in het team.
Vandaag ga je samenwerken in verschillende korte challenges. Je krijgt te maken met rollen verdelen, afspraken maken, communiceren, problemen oplossen en omgaan met verschillen binnen een team.
Tijdens de opdrachten wissel je van rol. Zo ontdek je welke rollen bij je passen en welke juist lastiger voor je zijn.
Aan het einde van deze les kun je:
verschillende rollen binnen een team herkennen
afspraken maken voordat je aan een opdracht begint
verbaal én non-verbaal samenwerken
samen reageren op lastige situaties of conflicten
benoemen wat binnen jullie samenwerking goed ging en wat beter kon
Teamrollen
Bij iedere challenge heeft iedereen een rol. Je houdt dus niet de hele les dezelfde rol. Na een opdracht wisselen jullie, zodat je verschillende manieren van samenwerken kunt ervaren.
Leader
Houdt het doel in de gaten en helpt het team keuzes te maken. De Leader hoeft niet alles te bepalen, maar zorgt ervoor dat het team vooruitkomt.
Planner
Bedenkt samen met het team de aanpak. Wat doen we eerst? Wat daarna? Hoeveel tijd hebben we?
Creator
Zet ideeën om in iets concreets. Bouwt, maakt, tekent of voert uit.
Checker
Controleert tussendoor of het team nog op de goede weg zit en of het resultaat aan de opdracht voldoet.
Connector
Let op de samenwerking. Wordt iedereen gehoord? Weet iedereen wat hij of zij moet doen? Zijn er misverstanden?
Reporter
Legt het proces vast en zorgt dat zichtbaar wordt wat het team heeft gedaan. Denk aan foto's en een korte beschrijving voor de Express Page.
Belangrijk: een rol betekent niet dat alleen die persoon iets mag doen. Iedereen werkt mee. Je rol bepaalt vooral waar jij extra op let.
Tijdens de les zorgt de Reporter ervoor dat de opdrachten goed worden vastgelegd. Maak bij iedere opdracht een paar duidelijke foto’s van het proces en/of het eindresultaat. Zorg dat aan het einde van de les genoeg beeldmateriaal beschikbaar is voor het hele team.
Aan het einde van de les vult iedereen zijn eigen Express Page aan met een selectie van de foto’s en een korte terugblik op de samenwerking.
Vorm een team en verdeel de zes teamrollen. Bespreek eerst kort wat iedere rol inhoudt.
Kies niet automatisch de rol waar je het beste in bent. Je mag juist een rol proberen die je normaal niet snel zou kiezen.
Bespreek daarna kort:
Waarom heb je deze rol gekozen?
Wat denk je dat makkelijk wordt?
Wat lijkt je lastig?
Wat verwacht je van de andere rollen?
Na iedere volgende challenge wisselen jullie van rol.
Jullie krijgen karton, tape en touw. De uitdaging:
Bouw samen een brug die zelfstandig staat en minimaal één volle waterfles kan dragen.
Maar begin niet meteen met bouwen.
Neem eerst ongeveer vijf minuten om jullie aanpak te bespreken.
Maak in ieder geval afspraken over:
Wat voor brug willen jullie bouwen?
Wie doet wat?
Hoe gaan jullie het materiaal verdelen?
Hoeveel tijd besteden jullie aan bedenken, bouwen en testen?
Wie houdt de tijd in de gaten?
Wanneer gaan jullie de brug voor het eerst testen?
Wat doen jullie als jullie het niet met elkaar eens zijn?
De Planner helpt om hiervan een kort plan te maken.
Nu mogen jullie aan de slag. Gebruik de rollen tijdens het bouwen. De Leader bewaakt bijvoorbeeld het doel, de Checker test tussendoor de stevigheid en de Connector kijkt of iedereen nog betrokken is.
Tip: wacht niet tot het einde met testen. Een ontwerp wordt bijna altijd beter door tussendoor te testen en aan te passen.
Zet de waterfles op de brug. Kan de brug de fles zelfstandig dragen?
Bespreek maximaal drie minuten:
Wat hadden jullie vooraf afgesproken? Welke afspraak hielp het meest? En wat gebeurde er toen iets niet werkte?
Samenwerken gebeurt niet alleen door te praten. Je gebruikt ook gebaren, oogcontact, houding en beweging.
Voordat de challenge begint, oefenen jullie kort met non-verbale communicatie.
Oefening
Probeer zonder te praten duidelijk te maken:
Kom hier.
Wacht.
Ga naar links/rechts.
Jij eerst.
Stop.
Goed idee.
Ik begrijp het niet.
Jij en jij moeten wisselen.
Bespreek daarna kort: welke signalen begreep iedereen meteen en welke niet?
De challenge
Vanaf nu mag niemand meer praten.
Jullie krijgen van de docent een vorm, bijvoorbeeld:
vierkant – driehoek – pijl – hart – ster
Vorm deze figuur samen met jullie lichamen of door op de juiste positie in de ruimte te gaan staan.
Jullie mogen gebaren maken, maar niet praten, schrijven of tekst op een telefoon laten zien.
Wanneer jullie denken dat de vorm klopt, geven jullie gezamenlijk een afgesproken teken.
Reflectie
Praat daarna weer met elkaar.
Wie nam zonder woorden de leiding?
Welke signalen werkten?
Waar ontstond verwarring?
Was er iemand die je moeilijk kon begrijpen?
Samenwerken gaat niet altijd soepel. Soms doet iemand weinig, willen twee mensen bepalen wat er gebeurt of heeft iedereen een ander tempo.
Dat betekent niet meteen dat een team niet werkt. Goed samenwerken betekent ook dat je problemen bespreekbaar kunt maken.
De opdracht
De docent geeft jullie een conflictkaartje, bijvoorbeeld: Twee mensen in jullie team willen allebei bepalen hoe de opdracht uitgevoerd wordt. De rest van het team komt nauwelijks aan het woord.
Of: één teamlid doet bijna niets en laat de anderen het werk uitvoeren.
Of: Eén persoon werkt heel snel en neemt steeds beslissingen voordat de rest heeft kunnen reageren.
Groepsgesprek
Lees jullie situatie en bespreek:
Wat is hier eigenlijk het probleem?
Hoe zouden de verschillende teamleden zich kunnen voelen?
Wat zou een slechte reactie zijn?
Hoe kun je het probleem bespreekbaar maken zonder iemand aan te vallen?
Welke concrete afspraak zou het team kunnen maken?
Kies daarna samen jullie beste oplossing.
De Reporter vat jullie oplossing in enkele zinnen samen.
Nu worden alle onderdelen gecombineerd.
Jullie krijgen vier korte challenges. Iedere challenge vraagt iets anders van het team, bijvoorbeeld:
een routepuzzel
een code kraken
een foto-opdracht
een korte bouwopdracht
Jullie hebben beperkte tijd om alle opdrachten op te lossen.
Voordat jullie beginnen: wissel opnieuw van rol en neem één minuut om een strategie te bepalen.
Denk bijvoorbeeld na over:
Beginnen we allemaal samen aan dezelfde puzzel?
Of verdelen we de opdrachten?
Wie houdt overzicht?
Wat doen we wanneer iemand vastloopt?
Wanneer besluiten we hulp te vragen of een andere aanpak te proberen?
Het doel is niet alleen om zo snel mogelijk klaar te zijn. Let ook op hoe jullie als team tot oplossingen komen.
Nabespreking
Bespreek na afloop:
Wanneer werkte jullie team het beste? Welke rol bleek belangrijk? En wat zouden jullie anders doen als jullie opnieuw mochten beginnen?
Kies een paar foto's die laten zien wat jullie tijdens de les hebben gedaan en beantwoord kort:
Welke rol(len) heb je tijdens de opdrachten gehad?
Welke rol paste het beste bij jou en waarom?
Wat ging goed in de samenwerking binnen jullie team?
Wat zou jij bij een volgende samenwerking anders doen?
Je voert vijf korte opdrachten uit op verschillende plekken in Rotterdam. Elke opdracht leg je vast met foto of video. De eindopdracht wordt verwerkt in op de Express Page.
City Quest – 5 Missies
Markthal – Communicatie:
Maak een 15 sec video over goede communicatie + gebruik interviewvragen.
Coolsingel – Rollen
Maak een teamfoto waarin alle teamrollen zichtbaar zijn.
Witte de Withstraat – Creativiteit
Zoek drie objecten die samen een creatief concept vormen (met voorbeelden).
Museumpark – Vertrouwen
Blinddoek-challenge met duidelijke aanwijzingen, veiligheid en rolverdeling.
Erasmusbrug – Deadlinedruk
Maak binnen vijf minuten een mini-poster over samenwerken.
Maak een 15-sec video over goede communicatie. Gebruik interviewvragen om voorbijgangers of elkaar te spreken:
Voorbeelden van interviewvragen:
• Wat betekent goede communicatie voor jou?
• Wanneer werkt communicatie in een team goed?
• Wat is jouw grootste communicatie-tip?
• Hoe merk je dat communicatie misgaat?
• Welke rol speelt luisteren in samenwerken?
Maak een teamfoto waarin alle rollen zichtbaar zijn. Gebruik attributen, poses of situaties om de rol te laten zien.
Voorbeelden:
• Leader wijst de richting aan
• Planner houdt een notitieblok of telefoon met planning
• Creator toont een schets, camera of prototype
• Checker checkt iets met een checklist
• Connector staat tussen mensen in of maakt een ‘brug’
• Reporter maakt een foto of noteert iets
Zoek drie objecten die samen een creatief concept vormen. Het gaat om associëren, combineren en verrassen.
Voorbeelden van creatieve combinaties:
Een poster, een plant en een koffiebeker → concept: “Urban Nature Break”
Een schoen, een straatsticker en een boek → concept: “Steps of Stories”
Een fietsbel, een kleurige muur, een kaartje → concept: “Find Your Route”
Tip: Laat de Reporter het concept kort uitleggen in een video.
Maak met de groep een korte route van ongeveer 10–15 meter met 3 obstakels. één student krijgt een blinddoek, deze student moet even wachten en mag niet kijken, terwijl de groep een route maakt.
Voorbeeldopstelling
• Obstakel 1: een bocht om een boom heen
• Obstakel 2: een stap over een lage stoeptegel of lijn op de grond
• Obstakel 3: een korte slalom tussen twee bankjes
Hoe de challenge verloopt
1. De blinddoekstudent staat aan het begin van de route.
2. De aanwijzer staat naast of achter de blinddoekstudent en geeft duidelijke, korte instructies, zoals:
“Stap iets naar links.”
“Stop.”
“Draai een halve slag naar rechts.”
“Nu drie kleine stappen vooruit.”
3. De rest van het team loopt mee op afstand en bewaakt de veiligheid. Ze mogen alleen ingrijpen als het mis dreigt te gaan.
Maak binnen vijf minuten een mini-poster over samenwerken. Gebruik:
• één korte slogan
• één beeld
• één kleuraccent
Voorbeeld slogans:
“Samen werkt.”
“Team > Talent.”
“Iedere rol telt.”
Jullie eindproduct wordt gepresenteerd op de plaats je op de express page. Dit eindproduct bevat:
jullie beste foto
jullie video
jullie creatieve concept
jullie mini-poster
een korte eindreflectie:
Je bespreekt als team:
Wat ging goed?
Wat ging minder goed?
Hoe gebruikten we onze rollen?
Wat nemen we mee naar Studio?